Adem jij nog wel (als je spreekt)?

Onze adem is niet alleen de basis van leven, het is ook de basis van onze stem. Zonder adem geen stemgeluid. Zonder je ademhaling geen klanken, geen woorden, geen zinnen. Als je adem de basis is van onze stem, dan is het logisch dat je adem een enorme invloed heeft op je stem en op hoe je boodschap overkomt.

Als je last hebt van je stem of als je boodschap niet goed overkomt, dan ligt het probleem vaak bij de manier waarop je ademt.

 

Meestal staan we niet stil bij HOE we ademen. Ademen gebeurt geheel automatisch. Gelukkig maar. Het is goed om af en toe WEL eens stil te staan bij HOE je ademt. En niet enkel tijdens de yoga les. Probeer je eens bewust te worden van je ademhaling gedurende je dagdagelijkse bezigheden. Als je in je wagen zit op weg naar je werk. Tijdens een vergadering. Als je achter je computer zit te werken. Tijdens het koken. Als je je kinderen afhaalt van school. Als je ’s avonds voor de tv zit. Hoe adem je dan? Hoog met veel beweging in borst en schouders of laag vanuit de buik? Is je adempatroon snel of traag? Is je ademhaling hoorbaar of niet?

 

Er kan heel wat mislopen met je adem tijdens het spreken. Hieronder vind je enkele veelvoorkomende fouten.

 

·      Je vergeet op tijd bij te ademen als je spreekt.

Zoals reeds gezegd, is adem de basis van onze stem. Het is de energie waarop onze stem kan klinken. Maar vaak vergeten we op tijd bij te ademen. We praten maar door en door op 1 lange uitademing en nemen geen tijd om rustig en tijdig terug in te ademen. Normaal hebben we een rustig adempatroon waarbij in- en uitademing elkaar in een ontspannen tempo opvolgen. We nemen voldoende tijd om in te ademen en daarna nemen we voldoende tijd om uit te ademen. Als we vergeten tijdig in te ademen en maar doorratelen op 1 lange ademboog, geraakt onze ademhaling helemaal in de knoop. We verliezen de controle over onze adem en dus over onze stem en ons spreken. Spreken loopt dan minder vanzelf.

 

·      Je loopt te gespannen rond om rustig en laag te kunnen ademen en rustig en gecontroleerd te kunnen spreken.

De manier waarop we ademen wordt sterk beïnvloed door stress en spanning. We leiden allemaal een druk leven. We hebben nog maar nauwelijks rustmomenten in onze dag. We lassen vaak geen pauzes in tijdens onze werkdag. En als we dan al eens een pauze nemen, vullen we deze op met allerhande bezigheden. Het kan niet anders dan dat dit gevolgen heeft voor onszelf en ons lijf en dus ook voor onze ademhaling (want we ademen nu eenmaal via ons lichaam). Door stress en spanning spannen we de spieren in ons lijf op. We trekken onze schouders op. We klemmen onze kaken op elkaar. We houden onze buik ingetrokken. Als we onze buik ingetrokken houden, kan je onmogelijk laag en rustig ademen. Het is belangrijk om je bewuster te worden van hoe gespannen je lichaam is doorheen de dag en hoe je ademt. Vaak is het al zo erg gekomen dat we deze gespannen toestand als normaal beschouwen. We beseffen niet meer dat we nooit in een soort van rustmodus terechtkomen. Een gespannen lijf zorgt dus voor een hoge en oppervlakkige ademhaling. Als we op deze manier spreken verliezen we de controle over onze stem en kan onze stem niet krachtig klinken. Ik noem stemtraining vaak loslaattraining. Je moet leren bewust te worden van spanningen in je lijf die nu het laag ademen en ontspannen stemgeven belemmeren en deze spanningen loslaten.

 

·      Je gebruikt je adem niet als een natuurlijke steun voor je stem.

Om een draagkrachtig stemgeluid te kunnen produceren is het noodzakelijk dat je stem voldoende ondersteund wordt door je ademhaling. Een goede steun ontstaat door een correct opspannen van je buikspieren en je middenrif  (lage buikademhaling) genaamd. Door deze steun ontstaat er een juiste druk onder de stembanden waardoor deze correct kunnen sluiten. De stem kan dan helder en krachtig klinken. Heel vaak gebruiken we deze steun niet of onvoldoende tijdens het spreken met als gevolg dat onze stem te stil klinkt, onvoldoende kracht heeft of hees klinkt. Je kan leren hoe je je adem als steun kan gebruiken zodat je stem draagkrachtig kan klinken en je boodschap duidelijk overkomt.

 

·      Je hapt naar adem als je begint te spreken.

Vaak hap je, net voor je begint te spreken, naar adem. Je zet je als het ware klaar om te beginnen met praten. Je neemt dan sowieso een gespannen houding aan en je start met een hoge ademhaling. Je bent dus m.a.w. helemaal fout vertrokken. Belangrijk is je bewust te worden van hoe je start met spreken. Je hoeft niet eerst nog adem te happen, want er zit al voldoende lucht in je longen. Je BENT al klaar om te spreken. Je kan gewoon gelijk starten. Hierdoor ga je minder drukken op je stem en heb je minder kans dat je ademhaling naar boven kruipt waardoor spreken makkelijker kan verlopen.

 

Herken je jezelf in bovenstaande uitspraken? Heb jij soms ook geen controle over je ademhaling of over je stem tijdens een belangrijk spreekmoment? Wil je graag een overtuigende spreker worden? Wil je je adem en je stem leren inzetten op een krachtige manier zodat je gehoord wordt?

 

In de stemworkshop 'Je stem als een krachtig instrument.' leer je hoe je je ademhaling zo kan inzetten dat je stem rustig en draagkrachtig kan klinken.