5 tips om je stem te ondersteunen tijdens een belangrijk spreekmoment

Heb jij soms last van je stem als je moet presenteren?

Krijg je af en toe de opmerking dat je nogal stil spreekt?

Merk je dat je geen controle hebt over je stem als je zenuwachtig bent?  Begint je stem dan te trillen? 

Wil je graag meer zekerheid uitstralen met je stem?

Wil je de mogelijkheden van je stem uitbreiden?

Moet je voor je job je stem vaak gebruiken en ben je nu onzeker over je manier van spreken?

 

Als spreken een belangrijk onderdeel vormt van je job en je wil je boodschap duidelijk overbrengen is het belangrijk dat je je stem leert gebruiken op een correcte manier. Een manier die je stem zo weinig mogelijk belast zodat het spreken makkelijk en ontspannen kan verlopen. Als je spreken ontspannen verloopt, zal je stemgeluid ook vanzelf krachtig kunnen klinken.

 

Hieronder vind je 5 stemondersteunende tips die ervoor zorgen dat je stem ontspannen en krachtig kan klinken tijdens een belangrijk spreekmoment.

 

1.    Spreek niet te hoog

Vaak hebben we de neiging om te hoog te spreken als we een groep moeten toespreken. We spreken dan net iets boven onze gemiddelde spreektoonhoogte. En dat is vermoeiender dan spreken op je gewone spreektoonhoogte. Als we voor een groep moeten spreken denken we vaak dat we over de hoofden van onze luisteraars moeten spreken. We gaan onze kin wat oprichten en onze toonhoogte gaat mee de hoogte in. Als je je kin opricht tijdens het spreken leg je vrij veel spanning t.h.v. het keel-, en halsgebied. Je gaat knijpen op je stem en spreken wordt na verloop van tijd lastig. Wat kan helpen als je voor een groep moet spreken is denken dat je niet boven de hoofden moet spreken, maar dat je je stemgeluid naar de borstkas van je luisteraars moet richten. Hierdoor blijft je kin laag. Je gaat minder duwen op je stem en je toonhoogte blijft laag.

Spreken met een lagere toonhoogte is niet alleen voor jou als spreker makkelijker, ook voor je luisteraar klinkt dit veel aangenamer. Een hoge toonhoogte wordt ook vaak met onzekerheid geassocieerd.

 

2.    Let op je houding

Zorg voor een opgerichte houding. Een goede, opgerichte houding is essentieel voor een correct stemgebruik. Door een rechte houding ontstaat er een juiste spanning in je spieren. Een correcte basisspanning in je spieren is de basis van correct stemgeven. Je kan spanning beschouwen als een grote vijand van je stem. Vaak zijn we ons niet meer bewust hoe gespannen we rondlopen en wat een invloed dit heeft op hoe we spreken. Een ander gevolg van een ingezakte houding is dat je hierdoor je borstkas, je klankkast dus, verkleint. En hoe kleiner je klankkast, hoe minder stemgeluid. Om je stem voldoende kracht te geven is een opgerichte houding en een open borstkas noodzakelijk.

 

3.    Zorg voor een ontspannen middenrif

Misschien heb je ooit wel eens de tip gekregen ‘Spreek vanuit je buik’. Mijn tip is ‘Spreek vanuit je middenrif’. Je middenrif is de spier die je borstkas van je buikholte scheidt en is de spier die we opspannen als we hoesten, lachen, huilen of de hik hebben. Hoe flexibeler je middenrif, hoe dieper je ademhaling en aangezien we spreken op uitademingslucht, heeft je middenrif grote invloed op je stem. Je middenrif zorgt ervoor dat er een correcte druk ontstaat onder je stembanden, waardoor deze goed kunnen sluiten en je stem ontspannen en krachtig kan klinken. Heel vaak merk ik bij klanten dat het middenrif heel erg opgespannen is. Ze houden hun buik (onbewust) constant ingetrokken. Als je middenrif opgespannen is, dan is je ganse lijf in spanning en kan je stem niet ontspannen klinken, laat staan dat je ontspannen kan spreken voor een groep. Als je buik dik en daarna weer dun wordt tijdens een ademhaling en tijdens je spreken, dan is je middenrif voldoende ontspannen. Om als spreker goed in balans te zijn, zowel fysiek als mentaal, is een ontspannen middenrif essentieel.

  

4.    Vergeet niet te ademen

Onze ademhaling is samen met een juiste houding en een correcte spierspanning de basis voor onze stem. We spreken namelijk op uitademingslucht. Een valkuil waar we met ons allen heel vaak in trappen, is dat we vaak vergeten bij te ademen tijdens ons spreken. We vergeten letterlijk nieuwe lucht binnen te halen om onze volgende zin te voorzien van voldoende energie. Het gevolg is dat we veel te lang praten op 1 adem en op het einde hard moeten drukken op onze stem om er toch nog geluid uit te krijgen.

Op tijd bij ademen heeft nog een bijkomend voordeel. Door op tijd bij te ademen geef je je luisteraar even de tijd om te verwerken wat er gezegd werd waardoor er meer kans is dat hij aandachtig kan blijven luisteren naar je boodschap.

 

5.    Zorg voor een open keel

Een gevoel van ruimte in je keel is zeer belangrijk. Het gevoel van een gesloten keel of druk op je keel wijst waarschijnlijk op te veel spanning in de spieren van je keel-, en halsgebied. En zoals reeds gezegd is spanning een grote vijand van je stem. Als je keel gesloten is, is de weg voor je stemgeluid niet meer volledig vrij. En dat is essentieel voor een ontspannen stemgeving.

Een hele eenvoudige manier om meer ruimte te krijgen in je keelgebied en dus minder druk op je stembanden te krijgen, is geeuwen. En niet gewoon braafjes geeuwen met je mond half open. Neen, je moet geeuwen met je mond wagenwijd open. Zo ver je maar kan. Tijdens de geeuw moet je voelen dat er inderdaad veel meer ruimte komt in je mondholte, je keelholte en je borstholte. Na de geeuw probeer je iets van dat ruimtegevoel te behouden waardoor de weg voor je stem al iets vrijer is. Hoe ruimer je keel aanvoelt, hoe beter.

 

Moet je voor je werk je stem vaak gebruiken? En wil je graag je stemtechniek verbeteren en je mogelijkheden uitbreiden zodat je een krachtige spreker kan worden?

 

Eind januari 2018 organiseer ik een workshop stemtraining: ‘Je stem als krachtig instrument.’

 

Tijdens 5 maandagvoormiddagen werk je in kleine groep aan je stem. Je krijgt inzicht in de werking van je stem en je leert hoe je je stem op een correcte manier kan gebruiken zodat deze ontspannen en met voldoende draagkracht kan klinken en je boodschap met impact overkomt bij je luisteraar.

Kortom, je leert je stem in iedere spreeksituatie in te zetten als een krachtig instrument.